Ergonomische concepten en principes: een nieuwe basisnorm Recent heeft de International Standards Organisation (ISO) een nieuwe norm uitgevaardigd. De norm wil een geïntegreerd kader aanreiken over de ergonomische principes en concepten zoals ze verder uitgewerkt worden in andere normen.
Doelstelling
Doelstelling van de norm EN ISO 26800 Ergonomics – General approach, principles and concepts is om een ergonomisch design van producten en systemen te verzekeren door rekening te houden met ergonomische principes en concepten. Of het nu gaat over huishoudapparaten, over opslagsystemen, of over computers, alle systemen en apparatuur die bestemd zijn voor de mens moeten niet alleen veilig maar ook gebruiksvriendelijk en toegankelijk zijn. Daarom moeten deze beantwoorden aan een aantal basisprincipes en concepten en dit gedurende de volledige levensduur. Ontwerpers moeten dus van bij de eerste schets van een ontwerp rekening houden met de behoeften en karakteristieken van de toekomstige gebruikers, gedurende de ganse levensduur van het product.
De norm biedt ook een kader waarop meer specifieke ergonomische normen geënt kunnen worden. De norm bevat daarom ook verwijzingen naar andere normen waarin bepaalde aspecten verder uitgediept worden.
De norm EN ISO 26800 verduidelijkt het algemeen kader van een ergonomische aanpak vanuit enerzijds de fundamentele ergonomische principes die gelden en anderzijds vanuit de fundamentele ergonomische concepten die deze principes verduidelijken en toepassen (zie figuur).
Principes en concepten
Essentieel voor een ergonomische aanpak is het principe dat de mens centraal staat. Daarbij moet zowel naar de doelgroep gekeken worden in al zijn diversiteit en veranderend in de tijd, als naar de taak en de omgeving. Een ander principe van de ergonomische aanpak is de evaluatie van het ergonomisch design op basis van ergonomische criteria waarbij zowel moet gekeken worden naar een verbetering van de menselijke performantie, de veiligheid, gezondheid, welzijn en de tevredenheid.
De norm definieert ook vier fundamentele concepten: het systeem concept, het concept belasting-effecten, het concept gebruiksvriendelijkheid en tot slot het concept toegankelijkheid.
Belangrijk is dat deze norm het concept belasting-effecten integreert. Dit basisconcept uit de arbeidswereld heeft vooral aandacht voor de relatie tussen de externe belasting (mentaal of fysiek) op de mens en de effecten van deze belasting. Dit concept vormt ook de rode draad in de norm EN ISO 6385 Ergonomic principles in the design of work system. Door de integratie van dit concept in de basisnorm over ergonomie blijft de algemene ergonomische aanpak in lijn met wat er gangbaar is op de werkvloer.
|